[:en]KULOLGARI [:ru]КУЛОЛГАРИ [:tg]КУЛОЛГАРӢ [:es]KULOLGARI [:de]KULOLGARI [:]
12 ноября, 2017
[:en]QOLINBOFI[:ru]КОВРОТКАЧЕСТВО[:tg]ҚОЛИНБОФӢ[:es]QOLINBOFI.[:de]KHOLINBOFI[:fr]KHOLINBOFI[:ja]KHOLINBOFI[:]
12 ноября, 2017
Show all

[:en]QUROQ[:ru]КУРОК[:tg]ҚУРОҚ[:es]QUROQ[:de]KHUROKH[:]

[:en]QUROQ/QUROQDUZI. Ornament is created from the scraps of cloth by sewing these scraps one to other till necessary form of item is ready. This artistic craft is also called liyofduzi, porchaduzi, and rezgiduzi. It is widely-spread among other nations of Central Asia. Dasturkhon, chodari arusi/chimilik, kurpa and kurpacha, pillow-cases, choinakpush, and others are produced thereby.
This craft has generated its technology of sticking scraps. In a Tajik craft, the following kinds of the quroqduzi technology are known:
1.Dukhti nav’I varaqi yu qatlama (layered);
2.Quroqi chashmi (against hex);
3.Quroqi qui (swan feathers);
4.Quroqi osiyobi (grinding);
5.Quroqi ba shakli omezish (mixed).
Each kind has the concreteness of ornament. There are many customs connected with quroq. For example, the shirt, sewn with quroq from the scraps collected in the house of old people, is put on a newborn baby on the seventh day for wishing a long happy life to him.
Gahvorapush is a bedspread over the cradle, which was made from quroq to wish a baby to have a strong healthy.
In the wedding ceremony, chodari arusi were produced from quroq with the wishes to have many children and stable family from two parties (fiancé and fiancée), and, at fiancé’s coming to a fiancée’s house as well as at the first fiancee’s coming to a fiancé’s house, poiandoz made from quroq (round or square) was put at feet.
The first dasturkhon of newly married was also made from quroq with the wishes of welfare and richness in the house. The tablecloth for cooking dough – sufra – was made from quroq. The pillow-cases – bolishti quroqi (quroqbolist), made from quroq, were used in the time of mourning the dead.
1 poiandoz, 1 chodari, 10 pillows – bolisht or lulabolisht, and 1 kurpa were obligatory in the marriage portion of fiancée. The mother of fiancée had to sew 1 kurpacha quroqi for her daughter, using 100 scraps. Tumor was sewn to one edge of the kurpacha, and two buchulak (bounds-ankles of sheep’s feet) – to another edge. That was a symbol of happy life, moreover, in each item of quroqduzi, its local style was manifested, which was distinguished in variety. Sewing and sticking the scraps one to other has its own rules.
[:ru]КУРОК / КУРОКДУЗИ —  из лоскутков ткани создаётся орнамент путем сшивания этих лоскутков друг с другом до тех пор пока не оформится необходимая форма изделия. Это художественное ремесло называется также лиёфдӯзӣ, порчадӯзӣ, резгидӯзӣ. Оно широко распространено среди других народов ЦА. Таким способом изготавливаются дастурхон, чодари аруси /чимилик, кӯрпа и кӯрпача, наволочки, чойнакпуш и др.
Это ремесло выработала свою технологию соединения лоскутков. В таджикском ремесле известны следующие виды технологии қуроқдӯзӣ:

1. дӯхти навъи варақӣ ё қатлама  (“слоенный”)
2. қуроқи чашмӣ – ( “от сглаза”)
3. қуроқи қуӣ (“лебяжьи перья”)
4. қуроқи  осиёбӣ (“мельничный”)
5. қуроқи  ба шакли омезиш (“смешанный”)

Каждый вид имеет конкретику узора.
Есть множество обычаев, связанных с куроком. Например, новорожденному на седьмой день надевается рубашечка, сшитая куроком из лоскутков (новых), собранных в доме стариков для пожелания малышу долгой счастливой жизни.
Гахворапуш – покрывало на колыбелькой также изготовливалось из курока с пожеланием крепкого здоровья малышу.
В свадебной церемонии с пожеланием многодетности и устойчивой семьи с обеих сторон (жениха и невесты) изготавлялись чодари аруси из курока, а при приходе жениха в дом невесты и при первом приходе невесты в дом жениха у ног стелился пойандоз из курока (круглой или квадратной формы).
Первый дастурхон новобрачных также был из курока с пожеланием достатка и богатства в доме. Из курока была скатерть для приготовления теста – суфра.
Наволочки из курока – болишти қуроқӣ (қуроқболишт)  использовались во время держания траура по ушедшему.
В приданном невесты были до недавних пор обязательными 1 пойандоз, 1 чодарӣ, 10 подушек – болишт или лулаболишт, 1 кӯрпа-покрывало. Мать невесты должна была сшить 1 курпача куроки для своей дочери, использовав 100 лоскутков. С одного края этой курпачи пришивался тумор, а с другой две бучулак (кости-лодыжки от ног овцы). Это было символом счастливой жизни.
Кроме того, в каждом изделии қуроқдӯзӣ проявляется его локальный стиль, который также отличается разнообразием. Обшивание и соединение лоскутков друг с другом имеет свои правила.
[:tg]ҚУРОҚ / ҚУРОҚДӮЗӢ —  аз порахои матоъ нақш офарида, онро пайваст мекунанд. Дастурхон, чодари аруси/чимилиқ, кӯрпаву кӯрпача, болиштпуш, чонакпуш ва хоказо медӯзанд. Санъати қуроқдӯзӣ (лиёфдӯзӣ, порчадӯзӣ).
      Санъати қуроқдӯзӣ ин тавлиди (дӯхтани) маснуоти мухталифи хонагӣ бо тариқи дӯхтани порчаҳо ё резгиҳои матоъ мебошад. Ин тарзи дӯхтани матоъ дар байни халқҳои мухталифи дунё ривоҷ ёфта буд. Дар замони муосир бошад ин пешаро ба сатҳи волои ҳунарӣ расондаанд. Дар Осиёи Марказӣ қуроқдӯзӣ оину суннатҳои хоси худро дошта, аз давраҳои қадим то замони мо омада расидааст. Қуроқ – лиёф ё порчае мебошад, ки аз онҳо ҷома ё яктаки дарвешу қаландарҳо дӯхта мешуд, ки бо номҳои “муракаъ” ё “ҳиркаъ” маъруф буд. Намояндагони тасаввуф низ ҳамин ҳиркаъҳоро бар тан мекарданд.
      Дар байни мардум чунин ақида роиҷ буд, ки ҷомаҳои қуроқ ё муракаъ аз балоҳои  осмонӣ ва заминӣ нигаҳ медорад. Дар расми мардуми тоҷик шаклҳои мутановеъи қуроқдӯзӣ мавҷуд аст:

1. дӯхти навъи варақӣ;
2. қуроқи чашмӣ;
3. қуроқи қуӣ;
4. қуроқи  осиёбӣ;
5. қуроқи  ба шакли омезиш.

      Ҳар яке аз ин навъҳо маънии мушаххаси худро дорост.
      Дар байни тоҷикони водии Фарғона маснуоте, ки аз порчаҳои газвор ва матоъ дуруст мешуд, дар оин ва суннатҳои худ аз таваллуди одам то ба давоми умраш истифода мекарданд. Масалан, дар рӯзи ҳафтуми таваллуди кӯдак аз хонаводагиҳое, ки дар он пирони кордида маскан доштанд, порчаҳои хурди матоъ ҷамъоварӣ намуда ва бо нияти нек (ки дар оянда умри тӯлонӣ ва дорои фарзандон ва наберагони зиёд шавад) аз он порчаҳо пироҳани хурд дӯхта, ба ҷони кӯдак то баромадани чилрӯзагӣ мепӯшонданд.
Пеш онҳое, ки тифли дардманд доштанд гаҳворапӯши гаҳвораро аз қуроқ медӯхтанд ва умед доштанд, ки бо ин роҳ тифлро аз дард наҷот диҳанд.
      Дар маросими тӯй бо орзӯи (таманнои) зиндагии босаодат, дифоъ аз суқи чашм  ва атои фарзандон, аз ду ҷониби чодар порчаҳои вараққӣ (“қатлама”) дӯхта мешавад ва ба остонаи дар пойандози қуроқӣ ба шакли гирдача ва чаҳоркунҷа андохта мешавад.
      Дар назди домоду арӯс бошад, дастархони қуроқӣ – суфраи порчагӣ бо таманнои фаровони неъмат ба наварӯсон густурда мешавад.
      Омезиши порчаҳои гуногунранг – рамзи ба синни қӯшапирӣ расидани наварӯсон ва сулҳу оромӣ дар байни қудоҳоро нишон медиҳад. Дар маросими азодорӣ бошад болишти қуроқӣ (қуроқболишт) дӯхта мешуд.
Маснуоти қуроқ дар маҳри арӯсӣ низ дида мешуд. Ба он пойандоз, чодарӣ, болиштҳо ва кӯрпаҳои қуроқӣ дохил мешуд. Онҳоро бо нияти бардавомии сиҳатии кӯдакон ва паноҳдорӣ аз суқи чашм бо тарзҳои гуногун медӯхтанд. Ба маҳри арӯс як пойандози порчадӯзӣ, чодарии порчагӣ, як кӯрпаи болопӯш, 10-то болишт (тагсарӣ)-и қуроқӣ ё лӯлаболишт мегузоштанд. Тибқи суннат модари арӯс кӯрпачаи якандозе медӯхт, ки бо зиёда аз 100 порча ё лиёф оро дода мешуд. Дар як кунҷи кӯрпача тумор ва дар дигараш буҷулакҳои пои гӯсфандро дӯзонида мемонданд. Ин рамзи хушбахтии наварӯсон буд.
      Дар маросими тӯи суннатӣ ду болишти қуроқӣ ва як кӯрпача, як хӯрҷин ва як гарданбанди асп дӯхта мешуд.
      Дар ҳар як маснуоти қуроқдӯзӣ на фақат ҷиҳати эстетикии он, балки хусусиятҳои хоси маҳаллӣ низ зоҳир мегардад. Дар қуроқдӯзӣ манзараҳои табиат, хусусиятҳи таҳҷоӣ, нақшҳои геометрӣ тасвир меёфтаанд. Бо василаи қуроқдӯзӣ – нақшҳои қадимӣ, рамзу нишонаҳое, ки дар эҷодёти мардумӣ (истифода) тасвир шудаанд, зинда мегарданд. Бо василаи рангҳои матоъ, мазмун ва ғояи ороиш ва нақшҳои тасвирӣ фосеҳ ва равшан зоҳир мегарданд. Дар замони муосир санъати қуроқдӯзӣ ба манзалати умумиҷаҳонӣ расида, хусуситҳои хосаи фарҳангии ҳамаи халқҳоро инъикос мекунад.
      Омӯзиши қуроқдӯзӣ – ба кашфи хоссагиҳои мактабҳои мардумии ҳунармандӣ, омӯхтани оину суннатҳо, шавқу завқи устодони кори дӯзандагӣ ва роли қуроқдӯзӣ ҳамчун ҷараёни махсуси бадеӣ мусоидат мекунад.[:es]QUROQ / QUROQDUZI. El adorno se crea a partir de los trozos de tela cosiendo estos trozos uno a otro hasta que la forma necesaria del artículo esté lista. Esta artesanía artística también se llama liyofduzi, porchaduzi y rezgiduzi. Está ampliamente difundido entre otras naciones de Asia Central. Dasturkhon, chodari arusi / chimilik, kurpa y kurpacha, fundas de almohadas, choinakpush, y otros se producen de ese modo.

Esta artesanía ha generado su tecnología de pegajosidad. En una nave tayika, se conocen los siguientes tipos de tecnología quroqduzi:

1.Dukhti nav’I varaqi yu qatlama (en capas);

2.Quroqi chashmi (contra hex);

3.Quroqi qui (plumas de cisne);

4.Quroqi osiyobi (molienda);

5.Quroqi ba shakli omezish (mixto).

Cada tipo tiene la concreción del ornamento. Hay muchas costumbres relacionadas con quroq. Por ejemplo, la camisa, cosida con quroq de los restos recolectados en la casa de las personas mayores, se pone a un bebé recién nacido el séptimo día por desearle una larga y feliz vida.

Gahvorapush es una colcha sobre la cuna, que fue hecha de quroq para desear que un bebé tenga una salud saludable.

En la ceremonia de la boda, se produjeron chodari arusi de quroq con el deseo de tener muchos hijos y una familia estable de dos partes (prometido y prometida), y en el momento de la llegada de un prometido a la casa de una novia, así como de la llegada de la primera prometida a una prometida. Casa, poiandoz hecha de quroq (redondo o cuadrado) se puso a los pies.

El primer dasturkhon de recién casados ​​también se hizo de quroq con los deseos de bienestar y riqueza en la casa. El mantel para cocinar masa – sufra – fue hecho de quroq. Las fundas de almohada – bolishti quroqi (quroqbolist), hechas de quroq, se usaron en el momento de llorar a los muertos.

1 poiandoz, 1 chodari, 10 almohadas – bolisht o lulabolisht, y 1 kurpa eran obligatorias en la parte matrimonial de la novia. La madre de la novia tuvo que coser 1 kurpacha quroqi para su hija, usando 100 trozos. El tumor fue cosido a un borde de la kurpacha, y dos buchulak (tobillos-tobillos de los pies de las ovejas) – a otro borde. Ese fue un símbolo de vida feliz, además, en cada elemento de quroqduzi, se manifestó su estilo local, que se distinguió en variedad. Coser y pegar los restos uno a otro tiene sus propias reglas.[:de]KHUROKH / KHUROKHDUSI. Das Ornament wird aus den Stoffetzen hergestellt, indem diese Schnipsel aneinander genäht werden, bis die notwendige Form des Artikels fertig ist. Dieses künstlerische Handwerk wird auch Lijofdusi, Portschudusi und Rezgidusi genannt. Es ist weit verbreitet unter anderen Nationen in Zentralasien. Dasturchon, tschodari Arusi / tschimilik, Kurpa und Kurpatsch, Kissenbezüge, tschoinakpush und andere werden dadurch produziert.

Dieses Handwerk hat seine Technologie des Verklebens von Fetzen erzeugt. In einem tadschikischen Handwerk sind folgende Arten der Khuroqdusi-Technologie bekannt:

1.Dukhti nav’I warakhi  khatlama;

2.Khurokhi tschaschmi;

  1. Khurokhi khui (Schwanenfedern);
  2. Khurokhi osijobi (Mahlen);
  3. Khurokhi ba schakli omesisch (gemischt).

Jede Art hat die Konkretheit des Ornaments. Mit KHurokh sind viele Bräuche verbunden. Zum Beispiel wird das Hemd, das mit khurokh aus den im Haus der alten Leute gesammelten Fetzen genäht wurde, am siebten Tag auf ein neugeborenes Baby gelegt, um ihm ein langes glückliches Leben zu wünschen.

Gahvorapush ist eine Bettdecke über der Wiege, die aus Khurokh hergestellt wurde, um ein gesundes Baby zu haben.

In der Hochzeitszeremonie wurden tschodari arusi von Khurokh mit dem Wunsch, viele Kinder und eine stabile Familie von zwei Parteien zu haben, und bei Verlobten, die zu einem Verlobten kommen, sowie bei der ersten Braut, die zu einem Verlobten kommt, hergestellt Haus, Poiandos aus KHurokh (rund oder eckig) wurde zu Füßen gelegt.

Das erste Dasturchon der frisch Verheirateten wurde ebenfalls aus khurokh mit den Wünschen des Wohlstands und des Reichtums im Haus gemacht. Die Tischdecke zum Kochen von Teig – Sufra – wurde aus khurokh gemacht. Die Kissenbezüge – bolishti khurokhi, hergestellt aus khurokh, wurden in der Zeit der Trauer um die Toten benutzt.

 

 

1poiandos 1 tschodari, 10 Kissen – bolischt oder lulabolischt, und 1 kurpa waren in der Heiratportion der Verlobten obligatorisch. Die Mutter der Verlobten musste 1 Kurpatscha  khurokhi für ihre Tochter nähen, wobei 100 Fetzen verwendet wurden. Der talesman (Tumor) wurde an einen Rand des Kurpatscha und zwei Buchulak (Knöchel-Knöchel von Schafsfüßen) an einen anderen Rand genäht. Das war ein Symbol des glücklichen Lebens, darüber hinaus manifestierte sich in jedem Khurokhdusi sein lokaler Stil, der sich in der Vielfalt unterschied. Das Nähen und Verkleben der Fetzen hat eigene Regeln.[:]